RSV gây hơn 60% ca hô hấp cấp ở trẻ nhỏ, phòng ngừa thế nào?

Toàn cảnh hội thảo cung cấp thông tin báo chí về bệnh do virus RSV ở trẻ dưới 1 tuổi - Ảnh: DNCC

Ngày 22-8, Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe Trung ương (Bộ Y tế) đã tổ chức hội thảo cung cấp thông tin báo chí về "Bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) ở trẻ dưới 1 tuổi: Gánh nặng bệnh tật và giải pháp bảo vệ trẻ từ góc nhìn chuyên gia", đồng hành bởi công ty Sanofi.

Hội thảo nhằm cập nhật bức tranh toàn cảnh về RSV, tác nhân phổ biến nhất gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhũ nhi trên toàn cầu. Đồng thời giúp phụ huynh cần hiểu rõ hơn về căn bệnh này và cách phòng ngừa.

Theo các chuyên gia, RSV là tác nhân của hơn 60% các trường hợp nhiễm trùng hô hấp cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trên toàn thế giới. Virus này cũng có khả năng lây lan cao, khi cứ 10 trẻ thì có 9 trẻ mắc RSV trong 2 năm đầu đời.

Trên toàn thế giới, RSV là nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện ở trẻ dưới 1 tuổi với ước tính khoảng 2,2 triệu trẻ nhập viện hằng năm. Đây cũng là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu cho trẻ nhũ nhi với khoảng 66.300 ca tử vong trên toàn cầu.

Chuyên gia chia sẻ về gánh nặng bệnh tật do virus RSV gây ra - Ảnh: DNCC

BS Trương Hữu Khanh - Phó Chủ tịch Hội truyền nhiễm TP.HCM, phân tích trẻ dưới 1 tuổi có hệ miễn dịch chưa phát triển hoàn thiện, do đó khó tạo ra được một đáp ứng miễn dịch hiệu quả khi tiếp xúc với RSV. Đường thở của trẻ chỉ bằng một nửa so với người lớn, dễ bị tắc nghẽn bởi dịch nhầy. Vì vậy, trẻ nhiễm RSV có thể dẫn đến tổn thương đáng kể đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản và viêm phổi.

Chưa dừng lại ở đó, nếu bị bệnh nặng do RSV trong năm đầu đời, trẻ tăng nguy cơ bị các đợt khò khè tái đi tái lại, hen suyễn, giảm chức năng phổi lâu dài. Những trẻ này cũng cần đi khám và điều trị y tế nhiều hơn các trẻ không bị nhiễm RSV trong giai đoạn nhũ nhi.

PGS Phạm Quang Thái trình bày các giải pháp phòng ngừa và bảo vệ trẻ nhỏ - Ảnh: DNCC

PGS Phạm Quang Thái - Trưởng văn phòng Tiêm chủng mở rộng Khu vực miền Bắc, cho biết RSV có khả năng lây truyền qua đường hô hấp, bàn tay và các bề mặt nhiễm virus. Trong gia đình, nguồn lây có thể đến từ chính những người tưởng như ít nguy cơ. Người lớn hoặc trẻ lớn khi nhiễm virus đôi khi chỉ có triệu chứng nhẹ, thậm chí không biểu hiện rõ ràng, nhưng vẫn có thể mang về nhà và lây cho trẻ nhỏ.

Đây là lý do cha mẹ cần đặc biệt lưu ý trong năm đầu đời của trẻ, khi hệ miễn dịch còn non nớt và đường thở chưa hoàn thiện.

PGS Thái nhận định, công tác phòng bệnh đang chuyển từ tư duy "chờ bệnh để điều trị" sang chủ động dự phòng và bảo vệ sức khỏe. Các biện pháp vệ sinh, giữ môi trường sống thông thoáng, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây vẫn rất cần thiết. Tuy nhiên, trước khả năng lây lan cao của virus, những biện pháp này không phải lúc nào cũng đủ để bảo vệ trẻ hoàn toàn.

Những tiến bộ trong y học hiện đại đã mở ra thêm các giải pháp dự phòng, trong đó có vắc xin và kháng thể đơn dòng. Vắc xin tiêm cho phụ nữ mang thai để trẻ được bảo vệ thông qua kháng thể truyền từ mẹ. Trong khi đó, kháng thể đơn dòng là giải pháp mới, giúp bảo vệ trực tiếp cho trẻ khỏi RSV ngay sau khi trẻ được sinh ra.