AI giúp bác sĩ nhìn thấy nguy cơ tim mạch trước 10 năm

Kết quả chụp CT đếm điểm vôi hóa mạch vành của chú D.

Nguy cơ tim mạch chưa được phát hiện sớm

Chú Nguyễn Hữu D. (75 tuổi, Hà Nội), đi khám tổng quát tại một trung tâm tầm soát ứng dụng AI cùng gia đình, không có biểu hiện bất thường trước đó. 

Kết quả hình ảnh sau khi chụp CT tích hợp AI đã phát hiện vôi hóa lan tỏa đa nhánh động mạch vành, định lượng điểm vôi hóa trên 4600, vượt xa ngưỡng 400 điểm vốn được xếp vào nhóm nguy cơ cao. 

Chú D. được tư vấn khám chuyên sâu với chuyên gia đầu ngành tim mạch. “Tôi cảm thấy quá may mắn khi được chỉ ra vấn đề, chứ tuổi này vấp là khó gượng. Tôi được tư vấn đến ngay bệnh viện để đặt stent. 

Lúc đó tôi nghĩ đặt stent là “ghê gớm” lắm rồi. Nhưng khi đến viện tôi còn không đặt stent được, cuối cùng phải phẫu thuật, gọi là bắc cầu động mạch chủ - vành. 1 năm sau kiểm tra lại, các chức năng vẫn tốt.” 

Trường hợp của chú D. là câu chuyện của rất nhiều người mắc nguy cơ tim mạch nhưng chưa được phát hiện sớm. Theo WHO, tại Việt Nam cứ khoảng 3 ca tử vong thì có 1 ca liên quan đến bệnh tim mạch. 

Phần lớn các biến cố như đột quỵ, suy tim, nhồi máu cơ tim không xuất hiện đột ngột, mà âm thầm tiến triển trong nhiều năm từ những yếu tố nguy cơ quen thuộc như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hay béo phì.

Ngoài việc phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ quen thuộc đó, còn 1 chỉ số quan trọng là CAC (Coronary Artery Calcium Score) - chỉ số vôi hóa động mạch vành phản ánh lượng canxi lắng đọng trong thành mạch vành, dấu hiệu cho thấy quá trình xơ vữa động mạch đã diễn ra trong thời gian dài, từ đó bác sĩ có thể cung cấp thêm cơ sở để bác sĩ phân tầng nguy cơ tim mạch, đột quỵ, như trường hợp chú D. ở trên.

Tuy nhiên, nếu các phương pháp như đếm điểm CAC, điện tim, siêu âm tim... cho biết những nguy cơ âm thầm đang hình thành, thì một chỉ dấu mới đang thu hút sự quan tâm của giới lâm sàng là EAT (Epicardial Adipose Tissue) - mỡ thượng tâm mạc. 

Nghiên cứu được công bố trên NIH Pubmed - Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ, đã chứng minh khả năng dự báo biến cố tim mạch trước 10 năm nhờ chỉ số này - một bước tiến mới mở rộng ý nghĩa của tầm soát từ phát hiện tổn thương sang đánh giá nguy cơ dài hạn.

*Công trình nghiên cứu được đăng trên Circulation: Cardiovascular Imaging và được lập chỉ mục trên PubMed - cơ sở dữ liệu y sinh học uy tín hàng đầu thế giới

EAT hiểu đơn giản là lớp mỡ bao quanh tim và các mạch máu quanh tim. Trong nhiều năm, EAT từng được xem đơn thuần là mô mỡ sinh lý. Ở trạng thái cân bằng, EAT có chức năng bảo vệ tim. 

Tuy nhiên, trong nghiên cứu này, EAT còn được biết đến là mô mỡ có hoạt tính sinh học cao, khi lớp mỡ này quá dày và tích tụ dần theo thời gian, EAT tiết ra nhiều hoạt chất trung gian gây viêm, đi vào trong thành mạch máu, góp phần gây ra xơ vữa động mạch. 

Tức là ngoài quá trình xơ vữa và vôi hóa thông thường chúng ta vẫn biết khi cholesterol, chất béo và canxi tích tụ và làm dày thành mạch, thì nguyên nhân còn đến từ EAT.

Khi thể tích và đặc điểm của EAT được định lượng, bác sĩ có thêm dữ liệu để phân tầng nguy cơ về biến cố tim mạch trong tương lai và xây dựng kế hoạch phòng ngừa cho từng cá nhân, thay vì chờ tổn thương đã hình thành rõ ràng trên kết quả. 

Điều này càng thêm ý nghĩa hơn nữa khi EAT được kết hợp với các chỉ số quen thuộc khác như CAC, điện tâm đồ... chỉ trong 1 lần tầm soát.

Phương pháp giúp phát hiện EAT

Phương pháp giúp phát hiện EAT chính xác hiện nay là chụp CT tim liều siêu thấp, đảm bảo kiểm soát liều tia ở mức thấp mà chất lượng hình ảnh rõ nét, người dân Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận trong quy trình tầm soát tại NURA - Trung tâm tầm soát công nghệ cao ứng dụng AI độc quyền của Fujifilm. 

Báo cáo thể hiện chi tiết Sức khỏe Tim mạch với 2 chỉ số CAC và EAT

TS.BS Richard - chuyên gia cố vấn y khoa, Giám đốc Stanford Solutions - nơi đang thực hiện những nghiên cứu chuyên sâu về AI hợp tác cùng Tập đoàn Fujifilm để đưa vào ứng dụng tại NURA cho biết thêm: “Chúng tôi đã đưa vào hệ thống AI được nghiên cứu hơn 10 năm qua để tối ưu phương pháp chụp CT. Khi đó liều tia X được giảm đến mức tối thiểu, chỉ cần từ 3% so với liều thông thường trong 1 lần chụp CT cả ngực và bụng. AI giúp khử nhiễu và nâng cao chất lượng hình ảnh, đánh giá tự động các nguy cơ biến chứng bệnh lý tim mạch qua các chỉ số CAC, EAT”.

Việc đánh giá EAT không phải dưới dạng chỉ số độc lập mà được tích hợp vào hệ thống NURA đã hoạt động 5 năm qua trên toàn cầu, nằm trong tổng thể quy trình tầm soát do Fujifilm phát triển, kế thừa kinh nghiệm y tế dự phòng Nhật Bản để phát hiện sớm các bệnh lý ung thư và bệnh lối sống phổ biến trên đa cơ quan. 

Điều đó mang lại một bức tranh tổng thể về sức khỏe để không chỉ dự báo nguy cơ tim mạch sớm mà còn phòng ngừa được nhiều bệnh lý nguy hiểm khác.

NURA ứng dụng AI vào tầm soát đang dần triển khai tại 12 quốc gia trên toàn cầu, giúp phát hiện sớm nguy cơ đột quỵ, ung thư và bệnh lối sống phổ biến. Thừa hưởng thế mạnh độc quyền là nền tảng 50 thuật toán AI và hơn 400 triệu cơ sở dữ liệu luôn được cập nhật liên tục hơn 10 năm giúp phát hiện các tổn thương siêu nhỏ chỉ từ 1mm.

Hotline: 1800 6467 88

Website: www.nura.vn

🏥 NURA 1: Tầng 1, MIPEC Tower, 229 Tây Sơn, Kim Liên, Hà Nội

🏥 NURA 2: Tầng 2, Thảo Điền Pearl, 12 Quốc Hương, P. An Khánh, TP.HCM

🏥 NURA PREMIUM: Tòa VJM, 154 Nguyễn Thái Học, Ba Đình, Hà Nội