AI vào lớp học: cần giữ tư duy độc lập cho trẻ

Đưa AI vào bậc tiểu học cần có lộ trình phù hợp nhằm hỗ trợ học tập, nuôi dưỡng tư duy và khả năng sáng tạo cho học sinh - Ảnh: Shutterstock

Mở rộng cho bậc tiểu học

Theo nhận định của ông Hồ Đức Thắng, Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số Quốc gia, việc áp dụng cho cấp tiểu học được xem là cần thiết nhưng cần thực hiện thận trọng.

Giảng dạy AI được xem là cần thiết khi hoàn toàn thích ứng với khung nội dung của Bộ GD&ĐT. Tuy nhiên, đưa vào bậc tiểu học cần thực hiện theo lộ trình thận trọng, xuất phát từ lo ngại của phụ huynh khi cho rằng con trẻ sẽ hình thành thói quen phó thác quyết định cho AI.

Chị Thu Phương, phụ huynh của một học sinh lớp 3 tại trường tiểu học Đuốc Sống (TP.HCM), cho biết: “Khi tiếp xúc AI quá sớm, tôi sợ con tập thói quen nhờ AI học hộ, chỉ sao chép y nguyên bài tập ở trường và nhờ AI trả lời. Phát triển tư duy độc lập, khả năng phản biện và giải quyết vấn đề trở nên quá khó khăn”.

Đồng quan điểm cần tiếp cận thận trọng, ông Joseph Thia - phó giám đốc phụ trách tăng trưởng khu vực Đông Nam Á của Manabie Việt Nam - nhận định: “Nếu đưa AI vào lớp học·khi khả năng tư duy độc lập của học sinh còn chưa vững vàng, chúng ta có thể đang đối mặt với nhiều rủi ro. Rủi ro lớn nhất là AI sẽ trở thành công cụ để học sinh tìm đáp án nhanh, chạy đua điểm số thay vì thực hành phát triển tư duy.

Tuy nhiên, việc giáo dục AI là cần thiết để xây dựng nhận thức rằng AI chỉ nên là công cụ củng cố, chứ không thay thế nỗ lực học tập.”

Hiện nay, giảng dạy AI cho bậc tiểu học ở nhiều điểm trường tại TP.HCM đang được tích hợp một cách vừa phải. Giáo viên cho học sinh làm quen với khái niệm AI cơ bản khi dạy kèm những môn học bắt buộc khác. Cách tiếp cận này khuyến khích giáo viên ứng dụng AI tạo hình ảnh hay học liệu sinh động, nhưng vẫn đảm bảo bám sát nội dung học tập trong sách giáo khoa.

Hoạt động thí điểm AI tại trường phổ thông mở ra môi trường học tập sáng tạo, gắn công nghệ với thực tiễn giáo dục hiện đại - Ảnh: Manabie Việt Nam

Thí điểm tại các trường THPT và THCS

Trên thực tế, giảng dạy AI đã được tổ chức dưới hình thức ngoại khóa tập trung ở khối THCS và THPT tại nhiều địa phương. Tiêu biểu như Câu lạc bộ Robotics và tự động hóa tại trường THPT Huỳnh Khương Ninh (TP.HCM) triển khai hoạt động thực hành AI kết hợp robotics cho học sinh các khối lớp trong nhiều năm qua.

Trại hè năm học 2023-2024 cho học sinh địa bàn tỉnh Đồng Tháp thực hiện chuyên đề ứng dụng AI trong khoa học đổi mới sáng tạo.

Em Minh Ngọc, học sinh lớp 9 trường Tiểu học và THCS An Lạc (Phường Thường Lạc, Đồng Tháp) cho biết vào năm học đó, em được học kiến thức cơ bản về bố cục vẽ tranh và phong cách nghệ thuật để biết cách đặt lệnh cho AI vẽ hình ảnh, chuyển hình ảnh thành video theo yêu cầu.

Hoạt động thí điểm được triển khai có hệ thống hơn trong bối cảnh Bộ GD&ĐT vừa ban hành hướng dẫn khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông.

Năm học 2025-2026, giảng dạy AI được triển khai tại 3 trường THCS Trưng Vương, Khương Thượng và Minh Châu tại Hà Nội. Thí điểm ghi nhận 374 dự án học tập, 206 dự án xây dựng không gian trưng bày số và gần 3.000 hiện vật di sản được số hóa.

Ngoài ra, tại TP.HCM, AI được thử nghiệm đào tạo tại hơn 170 cơ sở giáo dục bao gồm trường THPT chuyên, trường thực hiện chương trình giáo dục chất lượng cao và hệ thống đạt tiêu chuẩn “trường học số”.

Lễ ký kết nhằm triển khai chương trình đào tạo STEM, nâng cao năng lực ứng dụng AI và Robotics cho giáo viên, học sinh theo định hướng Bộ GD&ĐT - Ảnh: Manabie Việt Nam

Phục vụ thí điểm, các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ giáo dục được thúc đẩy đầu tư hạ tầng AI, xây dựng chương trình học tập tự chọn theo định hướng và chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Tổ chức công nghệ giáo dục Manabie Việt Nam cho biết đang hợp tác với Công ty TNHH Alpha Technologies và Viện Công nghệ thông tin để cùng nghiên cứu, triển khai các ứng dụng của AI trong giáo dục, cũng như xây dựng chương trình đào tạo kỹ năng, kiến thức cơ bản và năng lực ứng dụng AI phục vụ các hoạt động học tập, nghiên cứu cho học sinh THCS và THPT.

Chương trình gồm 3 khóa đào tạo (10 buổi/khóa) nhằm trang bị kiến thức AI, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, đặt mục tiêu hướng dẫn học sinh sử dụng AI để xây dựng dự án sáng tạo theo chỉ đạo chung của Bộ GD&ĐT.